331. వాయువాహనః, वायुवाहनः, Vāyuvāhanaḥ

ఓం వాయువాహనాయ నమః | ॐ वायुवाहनाय नमः | OM Vāyuvāhanāya namaḥ

ఆవహాదీన్ సప్తవాయూన్ యో వాహయతి కేశవః ।
స వాయువాహన ఇతి ప్రోచ్యతే విబుధోత్తమైః ॥

ఆవహము మొదలగు సప్తవాయువులను తమ తమ స్కంధములయందు చలించునట్లు చేయునుగనుక ఆ కేశవునకు వాయువాహనః అను నామముగలదు.

సప్తవాయువులు: 1. పృథివికినీ మేఘమండలమునకును నడుమ 'ఆవహము'. 2. మేఘమండలమూ, రవిమండలముల నడుమ 'ప్రవహము'. 3. రవిమండలమూ చంద్రమందలముల నడుమ 'అనువహము'. చంద్రమండల నక్షత్రమండలముల నడుమ 'సంవహము'. 5. నక్షత్రములకూ, గ్రహములకూ నడుమ 'వివహము'. 6. గ్రములకూ సప్తర్షిమండలముల నడుమ 'పరావహము'. 7. సప్తర్షి మండలమూ, ధ్రువమండలముల నడుమ 'పరివహము'లు వీచుచుండును.

---

Āvahādīn saptavāyūn yo vāhayati keśavaḥ,
Sa vāyuvāhana iti procyate vibudhottamaiḥ.

आवहादीन् सप्तवायून् यो वाहयति केशवः ।
स वायुवाहन इति प्रोच्यते विबुधोत्तमैः ॥

Since Lord Keśava vibrates the seven āvahas or winds/atmospheres (1. Āvaha, 2. Pravaha, 3. Anuvaha, 4. Saṃvaha, 5. Vivaha, 6. Parāvaha and 7. Parivaha), He is called Vāyuvāhanaḥ.

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।

वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ ३६ ॥

స్కన్దః స్కన్దధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః ।

వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురన్దరః ॥ ౩౬ ॥

Skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ ।

Vāsudevo br̥hadbhānurādidevaḥ purandaraḥ ॥ 36 ॥

330. వరదః, वरदः, Varadaḥ

ఓం వరదాయ నమః | ॐ वरदाय नमः | OM Varadāya namaḥ

వరాన్ దదాత్యభిమతాన్ వరంగాం దక్షిణామూత ।
ఇత్యచ్యుతః స వరదో గౌర్వై వర ఇతి శ్రుతేః ॥
యజమాన స్వరూపేణ హరిద్వరద ఉచ్యతే ॥

భక్తులకు అభిమతములగు వరములను ఇచ్చును. లేదా వరము అనగా యజ్ఞమునందు యజమానుడు ఋత్విజులకు ఇచ్చు దక్షిణ అని శ్రౌత సంప్రదాయము. యజ్ఞమున విష్ణువే యజమాన రూపమున నుండి ఋత్విజులకు గోరూపదక్షిణను ఇచ్చుచున్నాడు అని అర్థము.

---

Varān dadātyabhimatān varaṃgāṃ dakṣiṇāmūta,
Ityacyutaḥ sa varado gaurvai vara iti śruteḥ.
Yajamāna svarūpeṇa haridvarada ucyate.

वरान् ददात्यभिमतान् वरंगां दक्षिणामूत ।
इत्यच्युतः स वरदो गौर्वै वर इति श्रुतेः ॥
यजमान स्वरूपेण हरिद्वरद उच्यते ॥

He bestows the boons that are desired. Or Vara can also mean the remuneration or honorarium paid by the yajamāna i.e., the master/organizer of sacrifice. Lord Viṣṇu in the form of the yajamāna of a yajña offers the remuneration in the form of cows to the priests who perform the same.

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।

वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ ३६ ॥

స్కన్దః స్కన్దధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః ।

వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురన్దరః ॥ ౩౬ ॥

Skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ ।

Vāsudevo br̥hadbhānurādidevaḥ purandaraḥ ॥ 36 ॥

329. ధుర్యః, धुर्यः, Dhuryaḥ

ఓం ధుర్యాయ నమః | ॐ धुर्याय नमः | OM Dhuryāya namaḥ

దురం వహతి సమస్తభూతజన్మాదిలక్షణామ్ ।
ఇతి ధుర్య ఇతి ప్రోక్తః పరమాత్మా బుధోత్తమైః ॥

సమస్త భూతములయు జన్మస్థితి నాశములను నిర్వహించుటయను భారమును వహించునుగావున ఆ పరమాత్మ ధుర్యః.

---

Duraṃ vahati samastabhūtajanmādilakṣaṇām,
Iti dhurya iti proktaḥ paramātmā budhottamaiḥ.

दुरं वहति समस्तभूतजन्मादिलक्षणाम् ।
इति धुर्य इति प्रोक्तः परमात्मा बुधोत्तमैः ॥

Since the Lord bears the burden of creation, sustenance and annihilation of all beings, He is with the divine name of Dhuryaḥ.

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।

वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ ३६ ॥

స్కన్దః స్కన్దధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః ।

వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురన్దరః ॥ ౩౬ ॥

Skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ ।

Vāsudevo br̥hadbhānurādidevaḥ purandaraḥ ॥ 36 ॥

328. స్కన్దధరః, स्कन्दधरः, Skandadharaḥ

ఓం స్కన్దధరాయ నమః | ॐ स्कन्दधराय नमः | OM Skandadharāya namaḥ

స్కన్దధరః, स्कन्दधरः, Skandadharaḥ

స్కందం ధర్మపథం విష్ణుర్యో ధారయతి లీలయా ।
స స్కందధర ఇత్యుక్తో వివిధాగమ వేదిభిః ॥

స్కందమును అనగా ధర్మమార్గమును నిలుపును. 'గమనము' అను అర్థమును ఇచ్చునని మునుపటి నామ వివరణలో చెప్పబడిన 'స్కంద్‌' అను ధాతువు నుండి నిష్పన్నమగు 'స్కంద' శబ్దమునకు 'మార్గము' అను అర్థము కూడా తగిలియున్నది. దేనియందు పోవుదురో అది స్కందము లేదా మార్గము.

:: పోతన భాగవతము - అష్టమ స్కంధము ::

సీ.	సృష్టిచే నెవ్వఁడు చేతనపడకుండు? సృష్టి యెవ్వని చేఁతచే జనించు?
	జగములు నిద్రింప జాగరూకత నొంది యెవ్వఁడు బ్రహ్మాండ మెరుఁగుచుండు?
	నాత్మకాధారంబు నఖిలంబు నెవ్వఁడౌ? నెవ్వని నిజధనం బింత వట్టు
	బొడగాన రాకుండఁ బొడగును? నెవ్వఁడే నెవ్వని దృష్టికి నెదురు లేదు?
ఆ.	జననవృద్ధి విలయ సంగతిఁ జెందక, యెవ్వఁ డేడపకుండు నెల్ల యెడల?
	దన మహత్త్వసంజ్ఞఁ దత్త్వ మెవ్వఁడు దాన, విశ్వరూపుఁ డనఁగ విస్తరిల్లు? (10)
వ.	అని మరియు నిరహంకృతుండును బుధుండును నిరాశియుఁ బరిపూర్ణుండును ననన్య ప్రేరితుండును నృశిక్షాపరుండును నిజమార్గ సంస్థితుండును నిఖిలధర్మ భావనుండునునైన పరమేశ్వరునకు నమస్కరించెద నని యుపనిషదర్థంబులు పలుకుచున్న మనువుం గనుంగొని. (11)

(స్వాయంభువ మనువు మనస్సులో భగవంతుని ఇట్లా ధ్యానించాడు). "ఎవడైతే సృష్టివల్ల చైతన్యం పొందకుండా తన చైతన్యం వల్ల సృష్టి చేస్తాడో, లోకాలు నిద్రిస్తుండగా తాను మేల్కొని బ్రహ్మాండాన్ని తెలుసుకొంటాడో, తనకు తానే ఆధారమై సమస్తమూ తానై ఉంటాడో, ఆదిమధ్యాంతాలు లేకుండా అన్నిచోట్ల చేరి ఉంటాడో, తన మహిమ చూపుతూ శాశ్వతుడై విశ్వరూపుడుగా పెరుగుతాడో, విద్వాంసుడై వినయంగా విరాజిల్లుతుతాడో, ఆశలు లేకుండా పరిపూర్ణుడై ఉంటాడో, ఇతరుల ప్రేరణ లేకుండా ఇతరులకు బోదిస్తుంటాడో, తన దారి వదలకుండా అన్ని ధర్మాలకూ కారణమై ఉంటాడో అటువంటి పరమేశ్వరునికి నమస్కారం చేస్తాను" - ఈ విధంగా ఉపనిషత్తుల పరమార్థాన్ని ప్రకటిస్తూ ధ్యానంలో ఉన్నాడు.

---

Skaṃdaṃ dharmapathaṃ viṣṇuryo dhārayati līlayā,
Sa skaṃdadhara ityukto vividhāgama vedibhiḥ.

स्कंदं धर्मपथं विष्णुर्यो धारयति लीलया ।
स स्कंदधर इत्युक्तो विविधागम वेदिभिः ॥

He establishes the way of dharma or path of righteousness. As was explained in the case of previous divine name, 'Skanda' also means the path that is followed.

Śrīmad Bhāgavata - Canto 8, Chapter 1
Tamīhamānaṃ nirahaṅkr̥itaṃ budhaṃ nirāśiṣaṃ pūrṇamananyacōditam,
Nr̥iñśikṣayantaṃ nijavartmasaṃsthitaṃ prabhuṃ prapadyē’khiladharmabhāvanam. 16.

:: श्रीमद्भागवते अष्टमस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ::
तमीहमानं निरहङ्कृतं बुधं निराशिषं पूर्णमनन्यचोदितम् ।
नृञ्शिक्षयन्तं निजवर्त्मसंस्थितं प्रभुं प्रपद्येऽखिलधर्मभावनम् ॥ १६ ॥

Lord Kṛṣṇa works just like an ordinary human being, yet He does not desire to enjoy the fruits of work. He is full in knowledge, free from material desires and diversions, and completely independent. As the supreme teacher of human society, He teaches His own way of activities, and thus He inaugurates the real path of religion. I request everyone to follow Him.

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।

वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ ३६ ॥

స్కన్దః స్కన్దధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః ।

వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురన్దరః ॥ ౩౬ ॥

Skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ ।

Vāsudevo br̥hadbhānurādidevaḥ purandaraḥ ॥ 36 ॥

327. స్కన్దః, स्कन्दः, Skandaḥ

ఓం స్కన్దాయ నమః | ॐ स्कन्दाय नमः | OM Skandāya namaḥ

స్కన్దః, स्कन्दः, Skandaḥ

స్కందత్యమృతరూపేణ వాయురూపేణ గచ్ఛతి ।
శోషయతీతి వా స్కంద ఇతి ప్రోక్తో హరిర్బుధైః ॥

అమృతరూపమున స్కందించును, పోవును, ప్రసరించును లేదా ప్రవహించును. వాయు రూపమున శోషింపజేయును. రెండునూ విష్ణుని విభూతులే.

స్కందిర్ - గతి శోషణయోః అను ధాతువునుండి ఈ స్కంద శబ్దము నిష్పన్నము.

:: శ్రీమద్భగవద్గీత - విశ్వరూపసందర్శనయోగము ::
వాయుర్యమోఽగ్నిర్వరుణశ్శశాఙ్కః
     ప్రజాపతిస్త్వం ప్రపితామహశ్చ ।
నమో నమస్తేఽస్తు సహస్రకృత్వః
     పునశ్చ భూయోఽపి నమో నమస్తే ॥ 39 ॥

వాయువును, యముడును, అగ్నియు, వరుణుడును, చంద్రుడును, బ్రహ్మదేవుడును, బ్రహ్మదేవునకు తండ్రియును నీవే అయియున్నావు. నీకు అనేకవేల నమస్కారములు. మఱల మఱల నీకు నమస్కారము.

---

Skaṃdatyamr̥tarūpeṇa vāyurūpeṇa gacchati,
Śoṣayatīti vā skaṃda iti prokto harirbudhaiḥ.

स्कंदत्यमृतरूपेण वायुरूपेण गच्छति ।
शोषयतीति वा स्कंद इति प्रोक्तो हरिर्बुधैः ॥

One who flows in the form of  Amr̥ta or nectar. Or one who dries up everything as air. Skanda has both meanings.

Śrīmad Bhagavad Gīta - Chapter 11
Vāyuryamo’gnirvaruṇaśśaśāṅkaḥ
    Prajāpatistvaṃ prapitāmahaśca,
Namo namaste’stu sahasrakr̥tvaḥ
    Punaśca bhūyo’pi namo namaste. (39)

:: श्रीमद्भगवद्गीत - विश्वरूपसंदर्शनयोगमु ::
वायुर्यमोऽग्निर्वरुणश्शशाङ्कः
     प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च ।
नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः
     पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते ॥ ३९ ॥

O flowing life of cosmic currents (Vāyu), O king of death (Yama), O god of flames (Agni), O sovereign of sea and sky (Varuna), O lord of night (the Moon), O divine father of countless offspring (Prajāpati), O ancestor of all! To you praise, praise without end! To you my salutations thousandfold.

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।

वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ ३६ ॥

స్కన్దః స్కన్దధరో ధుర్యో వరదో వాయువాహనః ।

వాసుదేవో బృహద్భానురాదిదేవః పురన్దరః ॥ ౩౬ ॥

Skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ ।

Vāsudevo br̥hadbhānurādidevaḥ purandaraḥ ॥ 36 ॥